در خیال آسمان

بهار که می‌شد، منتظر بودم بابا یک چهارشنبه‌ای شال‌وکلاه کند، دستم را بگیرد و برویم چهارشنبه‌بازار شهرمان جوجه بگیریم. ماشین جوجه فروش کلی جوجه محلی داشت که صدای جیک‌جیکشان در آن همهمهٔ بازار محلی، حتی از ته بازار هم شنیده می‌شد. می‌توانستی مرغ یا خروس ببری و جایش جوجه فسقلی تحویل بگیری؛ برای هر مرغ، چهارتا و برای هر خروس درشت‌هیکل، ۵ تا جوجه کف دستت می‌گذاشت! پدرم دشمن خونی خروس‌ها بود؛ یا سرشان را می‌برید، یا هر ساله خروسِ بزرگ‌شده از جوجه‌های بهار گذشته را درون یک سبد می‌چپاند و راهی می‌شدیم برای یک معاملهٔ کالا به کالای درست‌وحسابی. جوجه‌ها را خودم انتخاب می‌کردم. سعی می‌کردم با ترفندهای من‌درآوردی برادر بزرگ‌ترم دنبال جوجه مرغ‌ها بگردم، اما کمی که جوجه‌ها را این دست و آن دست می‌کردم، جوجه فروش با جملهٔ «دست‌مالی‌شان نکن!» به این بازی پایان می‌داد. من هم سریع پنج تا جوجه بر اساس رنگشان انتخاب می‌کردم و جای خروس بیچاره درون سبد می‌گذاشتم. به خانه که می‌رسیدیم تازه ماجرای من و جوجه‌هایم آغاز می‌شد؛ از غذا دادن‌های همیشگی تا مواظبت در برابر گربه‌های در کمین. هر جوجه را هم می‌زدیم به نا...

شب‌ها در اتاقی می‌خوابم که پنجره‌اش رو به خیابان باز می‌شود. از نیمه‌شب که می‌گذرد و کوچه خلوت می‌شود، صدایی از معازهٔ آن‌طرف خیابان در تاریکی شب پرواز می‌کند، پرده را کنار می‌زند و همراه نسیمی ملایم به اتاقم می‌رسد. صدایی که مرز نیمه‌شب و طلوع آفتاب را در من گم می‌کند و وادارم می‌سازد که هر لحظه منتظر نور خورشید باشم. صدای زیبای قناریِ خوش‌آوازی که مثل من عاشق شب‌هاست. دست‌بردار هم نیست! چنان از دل و جان چهچهه می‌زند که انگار معازهٔ سرِ کوچه، تکه‌ای از بهشت را میان چیپس و پفک‌های قفسه‌هایش برای فروش گذاشته است.

وقتی کوچک بودم، فکر می‌کردم ابرها گوسفندهای آسمان‌اند، که هر عصر، چوپانشان آن‌ها را از بالای خانه‌ی ما رد می‌کند! برای همین، هر وقت یکی از ابرها شکل عجیبی داشت و جدا افتاده بود، با دست نشانش می‌دادم و می‌گفتم: «این یکی از گله فرار کرده.» عمه زینت چیزی نمی‌گفت. فقط لبخند می‌زد و قلیون می‌کشید. یک روز از او پرسیدم: «اگر همه‌ی ابرها بروند، آسمان تنها نمی‌شود؟» دستش را دراز کرد و خارکی که افتاده بود وسط حیاط را برداشت و با گوشه‌ی مَقنا پاکش کرد، گفت: آسمان بلد است تنهایی‌اش را آبی نگه دارد. از آن روز، هر بار کسی از زندگی‌ام رفت، چند روزی همه‌چیز خاکستری می‌شد. بعد، یک صبح معمولی، بی‌آنکه متوجه باشم، دوباره تکه‌ای آبی از دلم پیدا می‌شد. حالا هر وقت آسمان را نگاه می‌کنم، دنبال آن گوسفندِ فراری نمی‌گردم؛ فقط خوشحالم که آسمان، هنوز رنگش را بلد است. از کانال مثل شن .  

برای بار هزارم تمرین خوش‌نویسی خط نستعلیق تحریری را شروع کرده‌ام. واقعیتش هر سال اول تابستان برنامه همین است. با خودم می‌گویم: «چطور سر کلاس از بچه‌ها می‌خواهی شبیه خط کتاب فارسی بنویسند و نستعلیق تحریری را رعایت کنند، اما خودت سر سوزنی هم در آن مهارت نداری؟!» دو سه تابستان قبلی که نشد. یعنی انبوهی از کارها و برنامه‌ها روانه‌ی روزهای گرم تابستانم شد و خوش‌خطی و خط تحریری را به‌کل فراموش کردم! نمی‌دانم، شاید امسال برنامه متفاوت باشد یا عزمم جزم‌تر باشد و دستی به این هنر زیبا بکشم و دهانم را شیرین کنم. اگر هم نشد، می‌آیم یک یادداشت می‌نویسم و می‌گویم: «اصلاً مرد را چه به این چیزها؟ مرد باید در تابستان عرق بریزد و کار کند و به خط خرچنگ‌قورباغه‌اش هم افتخار!» خلاصه تنبلی‌ام را بالاخره یک‌جوری پشت جمله‌ها قایم می‌کنم. خیالتان راحت! 

تفریح این روزهایمان شده دور زدن با موتور در هوای دلپذیر شبانگاهی. گاهی هم داخل پارک قدم می‌زنیم و چیپس و پفکی باز می‌کنیم و انگشت‌هایمان را می‌لیسیم، اما هیچ‌چیز به پای بستنی‌قیفی در این روزهای منتهی به تابستان نمی‌رسد. از وقتی مریم تصمیم گرفته که قند و شکر را حذف کند، شده‌ام پسربچه‌ای هفت‌هشت‌ساله که برای بستنی‌قیفی‌اش باید التماس کند! بس کن زن! با این وضعی که پیش می‌رود، همین را هم چند سال دیگر باید قسطی بخریم. می‌گوید جمعه می‌رویم. خدا را شکر فردا جمعه است!

صاحب‌خانه قرار است زنگ بزند و از مبلغ اجارهٔ جدید رونمایی کند. آموزش‌وپرورش نامه زده که معلمان ابتدایی دل‌خوش به مدرسهٔ فعلی‌شان نباشند؛ قرار است ناکجاآبادها را بین همه تقسیم کنند. اینترنت آزاد هم که دُرّ گرانی‌ست که به هر کس ندهند! آمریکای جهان‌خوار هم دست‌به‌کمر، بین ادامهٔ جنگ یا صلح و دوستی معطل مانده است. این هجوم بلاتکلیفی‌ها بی‌سابقه است! همه چیز یک علامت سؤال بزرگ بالای سر خود دارند. تنها چیز قطعی، بالاتر رفتن قیمت مرغ و برنج نسبت به دیروز است!

به این فکر می‌کنم که این ته‌ماندهٔ حسابم چقدر دوام می‌آورد؟ هر مغازه برای خریدهای عادیِ روزمره، مثل دشمنی خونی حمله می‌کند و صفرها و رقم‌های حسابم را می‌بلعد. اما موشک‌های اصلی را همان اول ماه، اجاره‌خانه و قسط و قرض‌ها شلیک می‌کنند. خرده درآمد اینترنتی هم که داشتم، به لطف یک‌طرفه شدن و نفس‌تنگیِ اینترنت بین‌الملل، از سرچشمه خشک شده است. نمی‌دانم… شاید من بلد نیستم زندگی کنم، یا شاید اصلاً چیزی به اسم زندگی برایمان باقی نگذاشته‌اند.